Αγαπητοί φίλοι της αστρονομίας, οι όμορφες αυγουστιάτικες νύχτες δεν προσφέρουν μόνο στιγμές χαλάρωσης, αλλά και μοναδικές ευκαιρίες για απολαυστικές αστροπαρατηρήσεις. Οι Περσείδες, η αυγουστιάτικη πανσέληνος, η παρατήρηση του πλανήτη Κρόνου καθώς και ο εντοπισμός του γαλαξία της Ανδρομέδας, είναι μερικά από τα θέματα που θα μας απασχολήσουν αυτό τον μήνα.
Περσείδες – Κορύφωση του φαινομένου στις 12/8/2026
Η βροχή διαττόντων αστέρων Περσείδες (ή βροχή πεφταστεριών) είναι ένα από τα πλέον φαντασμαγορικά αστρονομικά φαινόμενα που μπορούμε να απολαύσουμε κάθε χρόνο. Η παρατήρηση του φαινομένου είναι εξαιρετικά απλή και δε χρειάζεται κάποιος ιδιαίτερος εξοπλισμός. Η κορύφωση του φαινομένου παρατηρείται στις 12 του μηνός, ωστόσο οι Περσείδες είναι πρακτικά παρατηρήσιμες από τις 17 Ιουλίου έως τις 24 Αυγούστου. Οι καλύτερες ώρες για παρατήρηση του φαινομένου είναι από τις 1:00 π.μ μέχρι την αυγή, ειδικά τις νύχτες που δεν έχουμε Σελήνη.
Στην πραγματικότητα είναι σωματίδια σκόνης, κατάλοιπα από την τεράστια ουρά του κομήτη Swift-Tuttle, που δεν είναι μεγαλύτερα από ένα κόκκο άμμου. Τα σωματίδια αυτά, μπαίνοντας στην ατμόσφαιρα καίγονται λόγω τριβής και δίνουν αυτή την εκπληκτική λάμψη στον ουρανό. Κάθε καλοκαίρι -συγκεκριμένα στις 12 Αυγούστου- η τροχιά της Γης βρίσκεται στην πιο κοντινή απόσταση από τα απομεινάρια του κομήτη και έτσι προκαλείται αυτό το φαινόμενο.
Fun fact: Τα πεφταστέρια ή μετέωρα στην πραγματικότητα είναι σωματίδια σκόνης που μπαίνοντας στην ατμόσφαιρα καίγονται λόγω τριβής και δίνουν αυτή την εκπληκτική λάμψη στον ουρανό.
Για να δούμε τις Περσείδες επιλέγουμε ένα ξέφωτο, σε σκοτεινό μέρος, μακριά από τη φωτορύπανση των πόλεων. Έχουμε στραμμένο το βλέμμα μας συνεχώς προς τον ουρανό (μια αναπαυτική καρέκλα σχεδόν σε οριζόντια θέση ίσως να είναι απαραίτητη). Δεν ανάβουμε φώτα και δεν κοιτάμε το κινητό μας, απλά χαλαρώνουμε και υπομονετικά απολαμβάνουμε τον νυχτερινό ουρανό (χρειάζεται υπομονή και αρκετός χρόνος για να απολαύσουμε στην ολότητά του το φαινόμενο)
Φέτος, η κορύφωση του φαινομένου συμπίπτει με τη νέα Σελήνη, κάτι που σημαίνει ότι οι συνθήκες παρατήρησης θα είναι ιδανικές (Η νέα Σελήνη είναι η νύχτα κατά την οποία το φεγγάρι δεν είναι ορατό στον ουρανό). Θα έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε περισσότερα και πιο αμυδρά μετέωρα κατά τη διάρκεια της κορύφωσης του φαινομένου.
Αυγουστιάτικη Πανσέληνος και Μερική Έκλειψη Σελήνης – 28/8/2026
Πολλές εκδηλώσεις λαμβάνουν χώρα προς τιμή της αυγουστιάτικης πανσελήνου ενώ ένας από τους μύθους που επικρατεί είναι ότι η αυγουστιάτικη πανσέληνος είναι λαμπρότερη και μεγαλύτερη απ’ οποιαδήποτε άλλη πανσέληνο. Αυτό δεν ευσταθεί καθώς το μέγεθος της σελήνης μεταβάλλεται στον ουρανό, ανάλογα με τη θεση της, στην ελλειπτική τροχιά της γύρω από τη Γη.
Fun fact: Το κοκκινωπό χρώμα του φεγγαριού κατά την ανατολή του οφείλεται στο ότι το φως από το φεγγάρι διασχίζει μεγαλύτερη απόσταση μέσα από την ατμόσφαιρα της Γης. Κατά συνέπεια, μόνο το κόκκινο χρώμα να καταφέρνει να φθάσει σε μας.
Φέτος, τα ξημερώματα της 28ης Αυγούστου 2026, θα έχουμε μια μερική έκλειψη Σελήνης, η οποία θα είναι παρατηρήσιμη από τον ελλαδικό χώρο κατά τις αυγινές ώρες. Συγκεκριμένα, από την Κύπρο θα είναι ορατή από τις 5:33 το πρωί μέχρι τις 6:11, όπου η Σελήνη θα δύσει. Όταν θα ξεκινά το φαινόμενο, η Σελήνη θα βρίσκεται περίπου 8 μοίρες πάνω από τον ορίζοντα.
Η Σελήνη θα εισέλθει στην κύρια σκιά της Γης, με το μέγιστο του φαινομένου να παρατηρείται ακριβώς πριν από τη δύση της. Για να την παρατηρήσετε, θα πρέπει να επιλέξετε μια τοποθεσία με καθαρό ορίζοντα προς τα δυτικά. Στην παρακάτω φωτογραφία μπορείτε να δείτε πώς θα μοιάζει η Σελήνη λίγο πριν από τη δύση της.
Αστερισμοί
Σκορπιός και Τοξότης
Αν θέλουμε να παρατηρήσουμε τους επιβλητικούς αυτούς αστερισμούς δεν έχουμε παρά να στρέψουμε το βλέμμα μας στα νοτιοδυτικά, μετά τη δύση του ήλιου. Ο Τοξότης έχει χαρακτηριστικό σχήμα τσαγιέρας με τη λαβή να βρίσκεται αριστερά και το στόμιο δεξιά. Στον αστερισμό του Σκορπιού εντοπίζουμε το ιδιαίτερα φωτεινό άστρο Αντάρης και το άστρο με το όνομα Shaula, που στα αραβικά σημαίνει «υψωμένη ουρά» και παριστά το κεντρί του σκορπιού. H παρατήρησή μας μπορεί να γίνει ακόμη πιο συναρπαστική μακριά από τα φώτα της πόλης, όπου μεταξύ των δυο αστερισμών θα εντοπίσουμε τη ζώνη του Γαλαξία μας.
Fun fact: Η ζώνη του Γαλαξία μας φαίνεται σαν ελαφριά νέφωση να διασχίζει τον ουρανό από τον Βορρά προς τον Νότο.
Πλανήτες
Αφροδίτη: Εξαιρετικά φωτεινή με φαινόμενο μέγεθος -4.5 κατα τη δύση του Ήλιου. Στις 16/08/2026 η Αφροδίτη θα βρεθεί σε απόσταση 6 μοιρών από το φεγγάρι, χαρίζοντάς μας ένα υπέροχο σκηνικό στον ουρανό.
Κρόνος: Ανατέλλει στις 22:00 (στα μέσα του μήνα) και μπορούμε να τον εντοπίσουμε κοντά στον αστερισμό των Ιχθύων, με φαινόμενο μέγεθος 0.56. Στις 3 και 30 Αυγούστου η Σελήνη θα βρεθεί δίπλα από τον Κρόνο, χαρίζοντάς μας ένα υπέροχο σκηνικό στον ουρανό.
Άρης: Ο Άρης ανατέλλει στις 02:10 τα ξημερώματα, στα μέσα του μήνα, στον αστερισμό των Διδύμων, με φαινόμενο μέγεθος 1.5.
Δίας: Αθέατος
Παρατήρηση Κρόνου μέσα απο το τηλεσκόπιο
Ο Κρόνος είναι ίσως το πιο εντυπωσιακό θέαμα που μπορεί να προσφέρει ένα τηλεσκόπιο. Ακόμη και με ένα μικρό τηλεσκόπιο, οι χαρακτηριστικοί δακτύλιοί του είναι εύκολα ορατοί. Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι κάθε χρόνο βλέπουμε τον Κρόνο από διαφορετική οπτική γωνία, γι’ αυτό και οι δακτύλιοί του φαίνονται με διαφορετική κλίση. Φέτος, οι δακτύλιοι είναι αισθητά πιο ανοιχτοί και μπορούμε να τους διακρίνουμε πολύ καλύτερα από ότι πέρσι.
Εντοπισμός του Γαλαξία της Ανδρομέδας μέσω της Κασσιόπης
Η Κασσιόπη, με το χαρακτηριστικό σχήμα «W» ή «Μ», είναι ένα από τα πιο εύκολα αναγνωρίσιμα σημεία του ουρανού και μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό του Γαλαξία της Ανδρομέδας (M31). Η Ανδρομέδα είναι το πιο μακρινό αντικείμενο που μπορούμε να δούμε με γυμνό μάτι σε σκοτεινό ουρανό. Με κιάλια φαίνεται αρκετά καλά, ενώ με τηλεσκόπιο ξεχωρίζει καλύτερα ο πυρήνας της. Αποτελεί τον πλησιέστερο μεγάλο σπειροειδή γαλαξία στον δικό μας και βρίσκεται σε απόσταση περίπου 2,5 εκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη.
