Ο Μάρτιος σηματοδοτεί τη μετάβαση από τον χειμερινό στον ανοιξιάτικο ουρανό. Είναι ο μήνας της Εαρινή Ισημερία, όταν η ημέρα και η νύχτα έχουν σχεδόν ίση διάρκεια. Έτσι, οι αστερισμοί του Ωρίων και του Ταύρος δύουν νωρίς, ενώ ο Λέων και η Παρθένος κυριαρχούν πλέον στον ανατολικό ουρανό.
Fun fact: Η 20η Μάρτιου σηματοδοτεί την αστρονομική αρχή της άνοιξης στο βόρειο ημισφαίριο.(εαρινή ισημερία)
Οι Πλανήτες
Δίας: Mπορούμε να τον εντοπίσουμε κοντά στον αστερισμό των Διδύμων μετά τη δύση του Ήλιου.Είναι εξαιρετικά φωτεινός, με φαινόμενο μέγεθος -2,3, και δύει στις 02:30. Στις 26/03/2026 ο Δίας θα βρεθεί σε απόσταση 5 μοιρών από τη Σελήνη, χαρίζοντάς μας ένα υπέροχο σκηνικό στον ουρανό (Γράφημα 1).
Αφροδίτη: Θα την παρατηρήσουμε χαμηλά στα δυτικά, μετά τη δύση του Ήλιου με φαινόμενο μέγεθος -3.9.
Ουρανός: Με φαινόμενο μέγεθος 5.7 δεν είναι παρατηρήσιμος δια γυμνού οφθαλμού. Για να τον εντοπίσουμε χρησιμοποιούμε κιάλια ή τηλεσκόπιο. Αυτόν τον μήνα βρίσκεται στον αστερισμό του Ταύρου, κοντά στις Πλειάδες (Γράφημα 1), γεγονός που διευκολύνει σημαντικά την αναζήτησή του στον νυχτερινό ουρανό.
Κρόνος: Αθέατος
Άρης: Αθέατος
Ερμής: Αθέατος
Αστερισμοί και Βασικά Αστέρια
Οι κλασσικοί αστερισμοί του χειμώνα, όπως Ταύρος και Ωρίωνας, ολοένα και σβήνουν νωρίτερα στον νοτιοδυτικό ουρανό. Αντίθετα νέοι και λαμπεροί αστερισμοί ξεκινούν να κάνουν την εμφάνισή τους όπως ο Λέοντας, η Παρθένος και ο Βοώτης.
Fun fact: Η περιστροφή της Γης γύρω από τον άξονά της, ως προς τα αστέρια, διαρκεί 23 ώρες και 56 λεπτά. Σ’ αυτό το γεγονός οφείλεται η εναλλαγή των αστερισμών στον ουρανό.
Αποχαιρετούμε τον Αστερισμό του Ωρίωνα
Ο Μάρτιος μας δίνει τη δυνατότητα να παρατηρήσουμε για ακόμη λίγο τον επιβλητικό αστερισμό του χειμώνα. Μπορούμε να παρατηρήσουμε τον αστερισμό στα νοτιοδυτικά, με τη δύση του ήλιου, μέχρι και τις 22:00. Ο λαμπρότερoς αστέρας του Ωρίωνα είναι ο Ρίγκελ (Rigel) και τον αναγνωρίζουμε από το χαρακτηριστικό του μπλε χρώμα. Ο δεύτερος σε λαμπρότητα αστέρας του Ωρίωνα είναι ο Μπετελγκέζ (Betelgeuse) με το χαρακτηριστικό κοκκινωπό χρώμα (Φωτογραφία 1). Για όσους διαθέτουν τηλεσκόπιο, πρόκληση αποτελεί το νεφέλωμα του Ωρίωνα.
Ο «βασιλιάς» Λέοντας και το Βασιλικό Αστέρι (Regulus)
Υποδεχόμαστε στον ουρανό τον Λέοντα. Το σχήμα του αστερισμού παραπέμπει αρκετά σε λιοντάρι, οπότε η διαδικασία εντοπισμού γίνεται ιδιαίτερα εύκολη. Έπειτα μπορούμε να εστιάσουμε στο λαμπρότερο αστέρι του αστερισμού. Το αστέρι φέρει την ονομασία Βασιλίσκος (Regulus) και θα μπορούμε να το εντοπίσουμε εύκολα στις 11 Μαρτίου, ακριβώς κάτω από το φεγγάρι (Γράφημα 2). Στις 29 Μαρτίου 2026, στις 22:00, η Σελήνη θα καλύψει τον λαμπρό αστέρα Βασιλίσκο (Regulus).
Fun fact: Η τριάδα του Λέοντα (Leo Triplet) είναι μια συνάθροιση γαλαξιών που εντυπωσιάζει κάθε ερασιτέχνη αστρονόμο. Για την παρατήρηση απαιτείται τηλεσκόπιο με διάμετρο τουλάχιστο 150 mm.
O αστερισμός της Παρθένου με το φωτεινό αστέρι Στάχυς (Spica)
Ανατολικά του Λέοντα θα εντοπίσετε τον αστερισμό της Παρθένου (Γράφημα 2). Αν και είναι ο μεγαλύτερος ζωδιακός αστερισμός σε έκταση, θα πρέπει να δουλέψουμε αρκετά τη φαντασία μας για τη σχηματική απεικόνιση του. Ο αστερισμός απεικονίζει μια γυναικεία μορφή, που στην ελληνική μυθολογία πίστευαν ότι είναι η Περσεφόνη, κόρη της θέας Δήμητρας. Το πολύ φωτεινό αστέρι Στάχυς (Spica) θα μας διευκολύνει στον εντοπισμό του αστερισμού. Στις 6 Μαρτίου ο Στάχυς (Spica) θα βρεθεί μόλις 3 μοίρες μακριά από τη Σελήνη, προσφέροντας ένα όμορφο και εύκολα εντοπίσιμο ζεύγος στον νυχτερινό ουρανό.
Η μαγεία της Σελήνης-Πανσέληνος 3/3/2026
Στις 3 Μαρτίου θα έχουμε Πανσέληνο, με τη Σελήνη να ανατέλλει στις 18:00. Στις 25 Μαρτίου η Σελήνη θα βρίσκεται στη φάση του Πρώτου Τετάρτου, δηλαδή θα είναι φωτισμένη κατά το ήμισυ από τον Ήλιο. Θα την παρατηρήσουμε μετά τη δύση του Ηλίου στον αστερισμό των Διδύμων.
Fun fact: Η σελήνη όταν δεν βρίσκεται στην φάση της πανσέληνου, μας δίνει τη δυνατότητα να εστιάσουμε ακόμη καλύτερα στους κρατήρες.